Δανία: Ένας παράδεισος με μέσο μηνιαίο μισθό 5.500 ευρώ αλλά... αμφιλεγόμενους νόμους

Η Δανία, μια χώρα με πληθυσμό μόλις 5,8 εκατομμύρια, βρίσκεται σταθερά στις πρώτες θέσεις των διεθνών κατατάξεων για την ποιότητα ζωής, την ευτυχία και το κοινωνικό κράτος. Αυτή η επιτυχία αποδίδεται συχνά στο μοναδικό της μοντέλο, τη λεγόμενη «ευελιξασφάλεια» (flexicurity), το οποίο συνδυάζει την ευελιξία της αγοράς εργασίας με ένα ισχυρό κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας.

Με μέσο καθαρό μισθό να αγγίζει τα 5.500 ευρώ, υψηλές κοινωνικές παροχές, μηδενική ανεργία και εγκληματικότητα, η Δανία αποτελεί έναν επίγειο παράδεισο για πολλούς ανθρώπους. Περισσότεροι από 5.000 Έλληνες έχουν επιλέξει τη Δανία ως μόνιμο τόπο κατοικίας, αναζητώντας ένα καλύτερο μέλλον και σταθερότητα.

Ωστόσο, οι υψηλοί μισθοί και οι προηγμένες κοινωνικές παροχές συνοδεύονται από μια σειρά προκλήσεων, όπως η υψηλή φορολογία και οι αυστηρές μεταναστευτικές πολιτικές.

Το δανέζικο μοντέλο «ευελιξασφάλειας»

Σύμφωνα με αναλύσεις του Οργανισμού για την Οικονομική Συνεργασία και Ανάπτυξη (ΟΟΣΑ), το δανέζικο μοντέλο στηρίζεται σε τρεις πυλώνες:

1. Ευέλικτη αγορά εργασίας: Οι εργοδότες μπορούν να προσλαμβάνουν και να απολύουν προσωπικό με ευκολία, προσαρμοζόμενοι στις ανάγκες της αγοράς.
2. Ισχυρό κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας: Οι εργαζόμενοι που απολύονται λαμβάνουν γενναιόδωρα επιδόματα ανεργίας, τα οποία μπορούν να φτάσουν έως και το 90% του προηγούμενου μισθού τους, για μια περίοδο έως δύο ετών.
3. Ενεργές πολιτικές απασχόλησης: Η κυβέρνηση επενδύει σε προγράμματα κατάρτισης και επανεκπαίδευσης, ώστε οι άνεργοι να επανενταχθούν το συντομότερο δυνατόν στην αγορά εργασίας.
   

Αυτός ο συνδυασμός έχει ως αποτέλεσμα η ανεργία να παραμένει σε πολύ χαμηλά επίπεδα, ενώ παράλληλα ενθαρρύνεται η επαγγελματική κινητικότητα. Οι Δανοί δεν φοβούνται να αλλάξουν δουλειά, καθώς γνωρίζουν ότι διαθέτουν την απαραίτητη ασφάλεια σε περίπτωση που μείνουν άνεργοι.

Μισθοί, φορολογία και κοινωνικές παροχές

Η Δανία διαθέτει έναν από τους υψηλότερους μέσους μισθούς στον ΟΟΣΑ, προσεγγίζοντας τα 69.525 δολάρια ετησίως (στοιχεία 2023), με βάση το Visual Capitalist και τα δεδομένα του ΟΟΣΑ. Το ποσό αυτό, αν και εντυπωσιακό, συνοδεύεται από μία από τις υψηλότερες φορολογίες στην Ευρώπη, η οποία φτάνει κατά μέσο όρο στο 50%. .

Ωστόσο, σύμφωνα με τοπικά δημοσιεύματα, οι Δανοί δεν παραπονούνται για τη βαριά φορολογία, καθώς βλέπουν την ανταποδοτικότητα του κράτους στην καθημερινότητά τους:

• Δωρεάν υγεία και παιδεία: Όλοι οι πολίτες, ανεξαρτήτως εισοδήματος, έχουν πρόσβαση σε δωρεάν υπηρεσίες υγείας και εκπαίδευσης.
• Γενναιόδωρα επιδόματα: Το κράτος παρέχει σημαντικά επιδόματα, όπως το επίδομα τέκνων, το οποίο καταβάλλεται σε κάθε οικογένεια, ανεξάρτητα από οικονομικά κριτήρια.
  

Μεταναστευτικές πολιτικές: Το άλλο πρόσωπο της Δανίας

Ενώ η Δανία είναι ένα παράδειγμα κοινωνικού κράτους, η μεταναστευτική της πολιτική είναι από τις πιο αυστηρές στην Ευρώπη. Σύμφωνα με αναλύσεις του Migration Policy Institute, η χώρα έχει υιοθετήσει πολιτικές που αποσκοπούν στην αποτροπή της εισόδου μεταναστών και προσφύγων.

• Αυστηρές προϋποθέσεις: Οι άδειες διαμονής είναι σχεδόν πάντα προσωρινές, και οι διαδικασίες οικογενειακής επανένωσης είναι πολύ δύσκολες.
• «Νόμος των κοσμημάτων»: Ένας από τους πιο αμφιλεγόμενους νόμους που ψηφίστηκε το 2016, επέτρεψε στην αστυνομία να κατάσχει μετρητά και τιμαλφή από αιτούντες άσυλο, με σκοπό τη χρηματοδότηση του κόστους της διαμονής τους.
  

Παρόλα αυτά, η Δανία συνεχίζει να προσελκύει υψηλά καταρτισμένους εργαζόμενους από το εξωτερικό, ιδιαίτερα από την Ευρώπη, προσφέροντας τους ένα σταθερό και ευνοϊκό περιβάλλον για την επαγγελματική και προσωπική τους ανάπτυξη.

(Με πληροφορίες από CEPR (Centre for Economic Policy Research) και Migration Policy Institute)